ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

Σύντομη Ιστορική Επισκόπηση
της Μητροπόλεως Ιωαννίνων

         Ο χρόνος της ίδρυσης της επισκοπής Ιωαννίνων δεν είναι εξακριβωμένος. Βεβαίως ο Ιωαννίτης Ζαχαρίας παρίστατο και υπέγραψε τα πρακτικά της (υπέρ του Πατριάρχου Φωτίου) συνόδου του 879, αλλά δεν είναι δυνατόν να ταυτίσουμε την Ιωαννίνη με τα Ιωάννινα. Μόνη εξακριβωμένη ιστορική μαρτυρία για την ύπαρξη της επισκοπής Ιωαννίνων είναι η αναγραφή σε αυτοκρατορικό έγγραφο του 1020 (επί Βασιλείου Β΄ του Βουλγαροκτόνου) ότι η επισκοπή Ιωαννίνων, υπάγεται, όπως μνημονεύτηκε και παραπάνω, στη νεοσύστατη αυτοκέφαλη Αρχιεπισκοπή Αχρίδας.

         Η προαγωγή της επισκοπής Ιωαννίνων σε μητρόπολη έγινε στα 1318/9, τότε δηλ. που τα Ιωάννινα αποκόπηκαν από το δεσποτάτο της Ηπείρου και επανασυνδέθηκαν με την αυτοκρατορία της Κωνσταντινουπόλεως, επί αυτοκράτορα Ανδρονίκου Β΄ Παλαιολόγου, ο οποίος ''τετίμηκε και τον αρχιερατικώς αυτής προστησόμενον της του μητροπολίτου και υπερτίμου κλήσεως και τιμής απολαύειν αεί''.

         Η Μητρόπολη Ιωαννίνων κατείχε την 53η θέση στην τάξη πρωτοκαθεδρίας, αργότερα την 15η, το 1842 ανήλθε στην 13η ''.δια το είναι εις αυτήν καθέδραν υπερτάτης ηγεμονίας και κέντρον πολιτικής κυβερνήσεως της Ελλάδος απάσης''. Από του 1913 κ.ε. κατέχει την 12η θέση.

         Ο μητροπολίτης Ιωαννίνων φημίζεται ως ''υπέρτιμος και έξαρχος πάσης Ηπείρου και Κερκύρας''. Έξαρχος πάσης Ηπείρου τιτλοφορήθηκε το 1806, ενώ είναι άγνωστο πότε τιμήθηκε με τον τίτλο του εξάρχου Κερκύρας. Πάντως σε πατριαρχικό και συνοδικό σιγγίλιο του έτους 1634 με το οποίο ο Πατριάρχης Κύριλλος Λούκαρις παρεχώρησε την επωνυμία ''μέγας'' στους κληρικούς της πρώτης πεντάδας της μητροπόλεως Ιωαννίνων, ο τότε μητροπολίτης (και μετέπειτα οικουμενικός Πατριάρχης) Παρθένιος φημίζεται ως ''υπέρτιμος και έξαρχος Κερκύρας''.

Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΝΑΟΣ

        Ως πρώτος μητροπολιτικός ναός Ιωαννίνων φέρεται ο ναός ο σεμνυνόμενος στο όνομα του αρχαγγέλου Μιχαήλ, ο οποίος είχε αναγερθεί μετά το 1204 από τον ''πολιστή'' της πόλεως Μιχαήλ Άγγελο Κομνηνό.

         Ο αρχάγγελος Μιχαήλ θεωρούνταν προστάτης της πόλεως και της περιοχής Ιωαννίνων, ήταν δε προνόμιο της Μητροπόλεως Ιωαννίνων να τελεί κάθε χρόνο 15νθήμερη πανήγυρη προς τιμήν του αρχαγγέλου Μιχαήλ (26 Οκτωβρίου μέχρι 8 Νοεμβρίου), της οποίας καρπωνόταν το εισόδημα.

         Σήμερα η Μητρόπολις Ιωαννίνων έχει την πνευματική-ποιμαντική ευθύνη της διακονίας δύο επαρχιών του Νομού Ιωαννίνων (επαρχία Δωδώνης και Μετσόβου). Για την καλύτερη διακονία του πληρώματος της Εκκλησίας διαιρείται σε δεκατρείς Αρχιερατικές Περιφέρειες και διακονούν 250 κληρικοί. Η Μητρόπολις Ιωαννίνων είναι υπό την πνευματική δικαιοδοσία του Μητροπολίτου Ιωαννίνων κ.κ. Θεοκλήτου.